นอกจากมนุษย์แล้ว สัตว์สามารถเกิดอาการหัวล้านได้ไหม?

คำถามชวนสงสัย “นอกจากมนุษย์แล้วยังมีสัตว์ประเภทไหนที่สามารถหัวล้านได้แบบมนุษย์อีกไหม” จากหนังสือประวัติศาสตร์ที่เราเคยเรียนกันมาตั้งแต่สมัยเด็กๆ คงเคยได้ยินกันมาจนคุ้นหูว่ามนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐที่มีวิวัฒนาการมาจาก ลิงใหญ่ เมื่อประมาณร้อยล้านกว่าปีที่แล้ว ก่อนที่จะสูญพันธุ์และก้าวเข้ายุคปัจจุบัน จนทำให้คนที่มีปัญหาหัวผมบางนี้สงสัยขึ้นมากว่า เอ๊ะ! มีมนุษย์แค่สายพันธ์ุเดียวหรอที่มีอาการหัวล้าน นอกจากมนุษย์แล้วมี สัตว์อะไรหัวล้าน ได้เหมือนกับมุนษย์บ้าง

สัตว์หัวล้านได้ไหม เพราะอะไร?

บางคนอาจจะเคยได้ยินมาว่ามนุษย์เรามีวิวัฒนาการมาจากลิง เมื่อหลายล้านปีก่อนจนทำให้คนสังสัยว่าลิงหรือสัตว์อื่นๆ จะสามารถหัวล้านได้แบบคนไหม ซึ่งจริงๆ แล้ว ลิงชิมแปนซี ลิงหมี จะมีอาการผมร่วงผมบางจากฮอร์โมน DHT คล้ายมนุษย์

รวมถึงในกลุ่มลิงเหล่านี้ยังมีลักษณะอาการที่น่าสนใจเพิ่มเข้าไปอีกคืออาการผมร่วงเป็นหย่อม ถ้าในเพศเมีย เมื่อท้องก็มีอาการผมร่วงเหมือนมนุษย์เช่นกัน ดังนั้นสัตว์ที่มีความใกล้เคียงมนุษย์จริงอาจจะมีแค่ลิงในกลุ่มสายพันธุ์นี้เท่านั้น แต่ลักษณะการล้านของขนบริเวณศีรษะอาจจะไม่เหมือนคน 100% นะคะ

สัตว์อีกกลุ่มหนึ่งที่นักวิจัยได้ค้นพบว่ามีระดับฮอร์โมนเพศชายเหมือนในมนุษย์มากกว่าสัตว์ชนิดอื่นๆ ได้แก่ กลุ่มหนูแฮมสเตอร์ กระต่าย เเกะ ลักษณะอาการหลุดร่วงของขนจะเป็นการผลัดขนตามวงจรชีวิตเส้นขน และอีกอย่างที่สัตว์ส่วนมากต้องพบเจอกับปัญหาขนร่วง คือ โรคเชื้อราที่ทำให้เกิดอาการคันไปทั่วตัวนั่นเอง

สาเหตุสำคัญ ที่ทำให้เกิดอาการหัวล้านในสัตว์

กลไกที่กระตุ้นให้สัตว์มีขนหลุดร่วงจนกลายเป็นภาวะหัวล้านหรือตัวล้าน มีความหลากหลายดังนี้ค่ะ

พันธุกรรมและการทำงานของฮอร์โมนเพศ

สัตว์ตระกูลไพรเมต (ลิงและชิมแปนซี) มีวงจรรากขนและฮอร์โมนแอนโดรเจนที่คล้ายคลึงกับมนุษย์มากค่ะ ลิงบางสายพันธุ์ เช่น ลิงชิมแปนซี หรือลิงมาคาก เมื่อเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ ฮอร์โมน DHT จะเข้าทำลายรากขนบริเวณกระหม่อม ทำให้แนวขนร่นถอยและหัวล้านจากกรรมพันธุ์ได้เหมือนผู้ชายค่ะ

โรคผิวหนัง ภูมิแพ้ และการติดเชื้อปรสิต

สำหรับสัตว์เลี้ยงอย่างสุนัขหรือแมว ปัญหาขนร่วงมักเกิดจากตัวไรขี้เรื้อน เชื้อรา ยีสต์ หรือโรคภูมิแพ้อาหารและสิ่งแวดล้อม การอักเสบเรื้อรังบริเวณรูขุมขนทำให้รากขนอ่อนแอและหลุดร่วงเป็นหย่อมๆ จนมองเห็นผิวหนังหนังแท้ได้ชัดเจนค่ะ

ความเครียดและพฤติกรรมเลียขนซ้ำๆ

สัตว์ที่มีภาวะเครียด กังวล หรือถูกขังในสภาพแวดล้อมที่จำกัด มักแสดงพฤติกรรมเลีย กัด หรือดึงขนตัวเองซ้ำๆ พฤติกรรมนี้เทียบได้กับโรคดึงผมตัวเองในมนุษย์ ทำให้ขนบริเวณนั้นแหว่งล้านถาวรได้ค่ะ

คนกับสัตว์ มีวงจรเส้นผม (ขน) คล้ายกันจริงไหม?

สัตว์ส่วนใหญ่ไม่สามารถหัวล้านเฉพาะจุดแบบมนุษย์ได้ แต่จะเปลี่ยนเป็นการผลัดขนหรือขนร่วงแบบทั้งตัวแทน ยกตัวอย่าง น้องแมวน้องหมาที่มีขนยาวมากๆ เมื่อถึงช่วงเวลาผลัดขนหรือครบรอบวงจรชีวิตของเส้นขน ขนก็จะหลุดร่วงตามกาลเวลาเหมือนกัน

แต่ถ้าสัตว์ตัวไหนมีวงจรชีวิตเส้นขนที่สั้นก็อาจจะทำให้เส้นขนหรือผมร่วงได้ง่ายและไวก่อนถึงช่วงเวลาที่ควรจะเป็น ดังนั้นขนจะร่วงมากร่วงน้อยขึ้นอยู่กับสัตว์แต่ละชนิดด้วย ในกรณีที่หมาหรือเเมวอยู่ในสถาการณ์ที่ทำให้เกิดความเครียด เช่น การทานอาหารที่ไม่ได้สุขลักษณะหรือเลี้ยงในที่ปิดก็อาจจะทำให้ขนร่วงได้

สัตว์ชนิดใดบ้าง ที่พบภาวะหัวล้านได้บ่อย?

ในธรรมชาติและสัตว์เลี้ยง มีสิ่งมีชีวิตหลายชนิดที่พบปรากฏการณ์หัวล้านหรือขนร่วงได้ ดังนี้ค่ะ

• ลิงชิมแปนซี เมื่ออายุมากขึ้น ลิงชิมแปนซีทั้งตัวผู้และตัวเมียสามารถมีแนวขนหน้าผากเว้าลึกและกลางศีรษะล้านเตียนได้ตามกรรมพันธุ์
• นกแร้ง มีลักษณะหัวล้านตามธรรมชาติเพื่อประโยชน์ในการควบคุมอุณหภูมิร่างกาย และป้องกันการสะสมของแบคทีเรียขณะกินซากสัตว์
• สุนัขและแมว พบบ่อยในโรคต่อมไร้ท่อ เช่น โรคคุชชิ่ง (Cushing’s Disease) หรือภาวะไทรอยด์ต่ำ ซึ่งทำให้ขนร่วงสมมาตรทั้งสองข้างของลำตัว
• เพนกวิน ในช่วงผลัดขน (Catastrophic Molt) เพนกวินอาจดูเหมือนหัวล้านหรือขนแหว่งชั่วคราว ก่อนที่ขนชุดใหม่จะงอกขึ้นมาแทนที่

สรุป หากผมร่วงผมบาง หัวล้าน ควรทำอย่างไร?

สำหรับใครที่กำลังสงสัยอยู่ว่ามีสัตว์อะไรบ้างที่สามารถหัวล้านหรือได้รับผลกระทบจากฮอร์โมนเพศชายเหมือนในมนุษย์ ตอนนี้เราก็คงจะพอทราบกันเบื้องต้นแล้วถูกต้องไหมคะ ไม่ว่าจะเป็นสัตว์หรือหรือมนุษย์ก็มีความคล้ายคลึงกัน

หนุ่มๆ สาวๆ คนไหนที่มีปัญหาหัวล้านโดยไม่ทราบสาเหตุอันนี้ขอแนะนำให้เข้ามาพบคุณหมอแพตตี้ เพื่อตรวจดูปัญหาเรื่องเส้นผมและหนังศีรษะนะคะ เพราะเราเป็นมนุษย์ไม่ใช่สัตว์ดังนั้นไม่ต้องรอให้หัวล้านเป็นวงกว้างจนไม่สามารถแก้ไขไม่ได้แล้วถึงเข้ารับการรักษา ด้วยรักและหวังดีจาก Hairtran Clinic

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

รวมทุกคำถามน่ารู้ เกี่ยวกับภาวะหัวล้านในสัตว์และปัญหาเส้นผม