ช่วงเวลานี้หันหน้าไปทางไหนก็จะเจอแต่ข่าวโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ของชาวไทยกับเหตุการณ์โรงงานผลิตเม็ดโฟมพลาสติกระเบิดและโรงงานน้ำหอมระเบิดติดต่อกันภายในระยะเวลาไม่กี่วันถึง 2 โรงงานเป็นข่าวที่น่าตกใจมากเลยทีเดียว ดมควันพิษ ทำให้ผมร่วงเป็นความจริงหรือไม่
ไฟไหม้ครั้งนี้ไม่ได้ไหม้ธรรมดาเพราะเชื้อเพลิง คือ สารเคมีที่มีความอันตรายต่อร่างกายและไฟไม่สามารถดับด้วยน้ำปกติได้ เจ้าหน้าที่ต้องใช้น้ำยาโฟมฉีดสกัดแบบนาทีต่อนาทีเลยทีเดียว เพื่อทำให้เพลิงไฟสงบลง
ด้วยสาเหตุนี้เองจึงทำให้เกิดกลุ่มควันพิษขนาดใหญ่ล่องลอยไปตามชั้นบรรยากาศ ส่งผลกระทบต่อประชาชนที่อยู่บริเวณนั้นเป็นอย่างมาก ดังนั้นกรมควบคุมโรคจึงออกมาประกาศให้ทุกคนหันมาดูแลสุขภาพตัวเองให้มากขึ้น
ดมควันพิษ ทำให้ผมร่วงจริงไหม เพราะอะไร?
การดมควันพิษนาน ๆ สามารถทำให้ผมร่วงได้จริงค่ะ เพราะเจ้าควันพิษสามารถทำให้ร่างกายและเส้นผมเสียหายได้จริง เพราะเมื่อร่างกายสูดดมควันจากสารเคมีเข้าไปจะทำให้ผิวหนังระคายเคืองตามจุดต่าง ๆ ของร่างกายจึงเป็นสาเหตุทำให้เกิดการอักเสบและผมขาดร่วงลงในที่สุด สารเคมีที่อยู่ในชั้นอากาศมีโทษร้ายแรงกว่าที่เราคิดเมื่อมีการสูดดมสารพิษเข้าไปมากจะทำให้ฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติอาจเกิดอาการผมร่วงได้เช่นกัน

ควันประเภทไหนบ้าง? ที่เป็นตัวการกระตุ้นให้ผมร่วงรุนแรง
ควันพิษในชีวิตประจำวันที่เราอาจมองข้าม แต่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพเส้นผมโดยตรง ได้แก่
- ควันบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า มีสารนิโคตินและสารเคมีมากกว่า 4,000 ชนิด ที่ทำให้หลอดเลือดหดตัวและกระตุ้นการอักเสบในระดับเซลล์
- ฝุ่นควันมลพิษทางอากาศและ PM 2.5 ฝุ่นจิ๋วสารเคมีที่ฝังตัวลงในรูขุมขนบนหนังศีรษะ ทำลายโปรตีนที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของเส้นผม
- ควันจากการประกอบอาหาร มีน้ำมัน เคมีอุดตัน และสารอนุมูลอิสระที่เร่งให้เซลล์รากผมเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ
ความน่ากลัวของการสูดดมควันพิษ เป็นเวลานาน ๆ
ควันจากการเผาไหม้ทำให้มีคาร์บอนมอนนอกไซด์อยู่ เมื่อเข้าไปสู่กระแสเลือดมากเกินความจำเป็นมันจะไปจับกับเม็ดเลือดแดงทำให้ร่างกายทำงานไม่ปกติหรือทำให้เม็ดเลือดแดงไม่สามารถขนส่งออกซิเจนไปยังเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายได้ อย่างที่เรารู้กัน รากผมต้องการออกซิเจนในการเจริญเติบโตของเส้นผมเช่นกัน ถ้าเกิดไม่มีออกซิเจนไปเลี้ยงก็อาจทำให้ผมที่เกิดใหม่หยิกและหลุดร่วงได้

สูดดมควันจนผมร่วง จะเสี่ยงหัวล้านถาวรไหม?
หากเพิ่งสัมผัสควันพิษในระยะเวลาสั้นๆ อาการผมร่วงที่เกิดขึ้นมักเป็นเพียง ภาวะผมร่วงชั่วคราว (Telogen Effluvium) ซึ่งเมื่อหลีกเลี่ยงควันพิษและฟื้นฟูร่างกาย ร่างกายจะค่อยๆ สร้างเส้นผมใหม่กลับขึ้นมาได้ภายใน 3–6 เดือนค่ะ แต่หากสูดดมและสัมผัสควันพิษสะสมเป็นเวลานานหลายปี อนุมูลอิสระและการอักเสบเรื้อรังอาจส่งผลให้ต่อมรากผมใต้หนังศีรษะฝ่อตัวลงถาวร จนทำให้ผมบางลงเรื่อยๆ และไม่สามารถงอกใหม่ได้เองค่ะ
วิธีดูแลและป้องกันเส้นผม สำหรับคนที่ต้องดมควันพิษเป็นประจำ
หากต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีควันพิษ ควันบุหรี่ หรือมลพิษสูง สามารถป้องกันและฟื้นฟูรากผมได้ดังนี้ค่ะ
- สระผมทำความสะอาดหนังศีรษะทุกวัน ใช้แชมพูสูตรอ่อนโยนเพื่อล้างคราบละอองควัน สารเคมี และฝุ่นจิ๋วที่ตกค้างบนหนังศีรษะออกให้หมด
- สวมหมวกหรือใช้สเปรย์ปกป้องเส้นผม สวมหมวกเมื่อต้องออกไปอยู่ในพื้นที่ที่มีควันหนาแน่น เพื่อลดการสัมผัสโดยตรงระหว่างควันพิษกับหนังศีรษะ
- เติมสารต้านอนุมูลอิสระให้ร่างกาย ทานวิตามินซี วิตามินอี ซิงค์ (Zinc) และผักผลไม้ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง เพื่อช่วยปกป้องเซลล์รากผมจากสารพิษที่สูดดมเข้ามา
สรุป การสูดดมควันทำให้ผมร่วงจริงไหม?
การสูดดมและสัมผัสควันพิษเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำร้ายเส้นผมอย่างคาดไม่ถึงค่ะ สารเคมีในควันจะทำให้หลอดเลือดหดตัวจนเลือดไปเลี้ยงรากผมได้ไม่ดี ขณะเดียวกันละอองควันภายนอกก็ตกค้างอุดตันรูขุมขนจนเกิดการอักเสบ การสระผมทำความสะอาดหนังศีรษะอย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงพื้นที่ควันหนาแน่น และรับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ จะช่วยปกป้องและฟื้นฟูให้รากผมกลับมาแข็งแรงได้ค่ะ
อย่างไรก็ตาม หากคุณหลีกเลี่ยงควันพิษและดูแลทำความสะอาดอย่างดีแล้ว แต่ผมยังคงหลุดร่วงเรื้อรัง รอยแผรกกว้างขึ้น หรือมีแนวไรผมร่นถอยจนเห็นหนังศีรษะชัดเจน ปัญหานี้อาจมีปัจจัยจากฮอร์โมนและพันธุกรรม (DHT) ซ่อนอยู่ แนะนำให้เข้ามาปรึกษากับหมอแพตตี้ เพื่อประเมินอาการและหาแนวทางการรักษา เช่น การปลูกผม FUT ที่ Hairtran Clinic ปลูกแล้วผมไม่ขึ้น ปลูกใหม่ให้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมค่ะ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รวมทุกคำถามน่ารู้ เกี่ยวกับการสูดดมควันพิษและปัญหาผมร่วง
ดมควันบุหรี่จากคนอื่น ทำให้ผมร่วงได้จริงไหม?
ตอบ ทำให้ผมร่วงได้ค่ะ เพราะการสูดดมควันบุหรี่มือสองทำให้ร่างกายได้รับสารนิโคตินและละอองสารพิษเข้าสู่กระแสเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดหดตัว เลือดไปเลี้ยงรากผมลดลง และเกิดภาวะผมร่วงได้ไม่ต่างจากการสูบเองค่ะ
ฝุ่นควัน PM 2.5 ทำให้ผมร่วงได้เหมือนควันไฟไหม?
ตอบ ส่งผลได้เหมือนกันและอาจรุนแรงกว่าค่ะ เนื่องจากฝุ่น PM 2.5 มีขนาดเล็กมากจนสามารถแทรกซึมลงไปในรูขุมขนบนหนังศีรษะ ทำลายโปรตีนเคราติน และกระตุ้นการอักเสบของต่อมรากผม ทำให้ผมหลุดร่วงได้ง่ายขึ้นค่ะ
สระผมทุกวัน เพื่อล้างควันและฝุ่นมลพิษ จะทำให้ผมร่วงไหม?
ตอบ ไม่ทำให้ผมร่วงค่ะ หากใช้แชมพูสูตรอ่อนโยนและน้ำอุณหภูมิห้อง การสระผมทุกวันสำหรับคนที่ต้องเผชิญควันพิษถือเป็นเรื่องจำเป็น เพื่อล้างสิ่งสกปรกอุดตันรูขุมขนออก และช่วยลดโอกาสเกิดการอักเสบของรากผมได้เป็นอย่างดีค่ะ
สูดดมควันยากันยุง ส่งผลให้ผมร่วงได้ไหม?
ตอบ ส่งผลได้หากได้รับติดต่อกันเป็นเวลานานในพื้นที่ปิดค่ะ ละอองน้ำมันและสารเคมีในควันจะลอยมาจับตัวบนหนังศีรษะ อุดตันรูขุมขน และกระตุ้นให้หนังศีรษะอักเสบ มัน คัน ซึ่งเป็นปัจจัยเสริมที่ทำให้ผมหลุดร่วงตามมาค่ะ