นอกจากข่าวการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ที่เป็นประเด็นร้อนแรง ก็ยังมีข่าวการฉีดวัคซีนอีกเรื่องหนึ่งที่เป็นประเด็นที่น่าสนใจและต้องติดตามไม่แพ้กันใช่ไหมคะ ยิ่งในช่วงนี้เป็นช่วงของการเข้ารับวัคซีนเข็ม 3 ของบางท่านแล้ว ก็ยังมีข่าวผู้ที่ได้รับผลข้างเคียงไม่พึงประสงค์จากวัคซีนอีกด้วย แล้วการฉีดวัคซีนโควิดทำให้ผมร่วงผมบางลง หรือทำให้หัวล้านจริงหรือไม่ วันนี้เรามีข้อมูลจากแพทย์มาฝากทุกคนค่ะ

ผมร่วงจากวัคซีน มีลักษณะอย่างไร?
อาการผมร่วงหลังรับวัคซีนโควิด ส่วนใหญ่แสดงออกได้ 2 รูปแบบหลักๆ ค่ะ
- ผมร่วงเป็นหย่อม (Alopecia Areata) สังเกตได้จากเส้นผมหลุดร่วงหลุดออกเป็นวงกลมหรือวงรีอย่างชัดเจน บางคนอาจพบเพียงวงเดียวหรือหลายวงกระจายตามหนังศีรษะ
- ผมร่วงทั่วศีรษะ (Telogen Effluvium) ผมร่วงกระจายสม่ำเสมอทั่วทั้งหัว สังเกตเห็นเส้นผมติดมือเวลาสระผม ท่อระบายน้ำ หรือบนหมอนมากกว่า 100-200 เส้นต่อวัน
ฉีดวัคซีนโควิดแล้วผมร่วง เกิดจากอะไร?
เนื่องจากอาการผมร่วงหลังจากการรับวัคซีนโควิด-19 นั้นเป็นภาวะที่เพิ่งเคยเกิดขึ้นได้ไม่นาน และยังไม่ค่อยมีกรณีศึกษามากนัก แต่ถึงอย่างไรก็ตามก็ยังมีผู้เชี่ยวชาญในประเทศไทยได้ออกมาให้ข้อมูลทางวิชาการอยู่บ้าง
ซึ่งแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังท่านหนึ่งได้ให้ข้อมูลว่า ภาวะผมร่วงเป็นหย่อมภายหลังการเข้ารับการฉีดวัคซีนโควิด-19 อาจจะเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่สาเหตุที่แน่ชัดนั้นยังจำเป็นที่จะต้องรอผลการศึกษามากกว่านี้ก่อน เพราะอุบัติการณ์การเกิดภาวะผมร่วงหลังจากการฉีดวัคซีนนั้นเป็นเรื่องที่ยังใหม่มากและยังไม่มีกรณีศึกษาที่มากพอที่จะสรุปผล จึงทำให้ไม่ยังสามารถทราบสาเหตุที่ชัดเจนนัก

ในปัจจุบันมีการศึกษาผู้ป่วยโรคผมร่วงเป็นหย่อมที่กลับมาเป็นซ้ำหลังการฉีดวัคซีนโควิด หรือผู้ป่วยโรคผมร่วงเป็นหย่อมที่เป็นอยู่แล้วก็มีโอกาสจะเป็นมากขึ้นไปอีกหลังฉีดวัคซีนด้วย และยังมีความเป็นไปได้ที่จะมีคนเกิดภาวะโรคผมร่วงเป็นหย่อมกับผู้ป่วยรายใหม่ๆ เพิ่มขึ้นอีก โดยจะมีอาการคล้ายกับผู้ป่วยที่มีภาวะผมร่วงหลังจากที่มีการติดเชื้อโควิด-19 แต่ก็ยังไม่มีรายงานการศึกษาเกี่ยวกับผู้ป่วยที่มีอาการผมร่วงมากพอที่จะสรุปผลได้
ฉีดวัคซีนโรคอื่นๆ ทำให้ผมร่วงได้ไหม?
ในอีกด้านหนึ่งแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอีกท่านหนึ่งก็ได้มีการสันนิษฐานจากข้อมูลทางวิชาการว่า อาการหัวล้านและผมร่วงหลังจากการรับวัคซีนโควิด-19 นั้นเกิดจากการที่ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันตนเองหลังจากการรับวัคซีน ร่วมกับการที่ร่างกายสูญเสียการควบคุมระบบภูมิคุ้มกัน
ซึ่งก็อาจมีปัจจัยทางกรรมพันธุ์มาเกี่ยวข้องด้วย หรืออาจเกิดจากการที่ร่างกายได้ถูกกระตุ้นจากปัจจัยบางอย่างทำให้ร่างกายมีการสร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวและสารสื่อประสาทไปที่บริเวณต่อมผม ซึ่งส่งผลให้การสร้างเซลล์รากผมเกิดความผิดปกติ และทำให้วงจรชีวิตของเส้นผมเปลี่ยนไป ทำให้เส้นผมที่อยู่ในระยะเจริญเติบโตเจริญเข้าสู่ระยะหลุดร่วงได้เร็วขึ้นจนทำให้เกิดภาวะผมร่วงเป็นหย่อมได้

ซึ่งจากการศึกษาย้อนกลับไปในอดีต อาการผมร่วงทั้งศีรษะหรือภาวะผมร่วงเป็นหย่อมๆ หลังจากการรับวัคซีนนั้นได้เคยมีการเกิดขึ้นหลังการรับวัคซีนอื่นๆ มาแล้ว ตัวอย่างเช่น วัคซีนงูสวัด, วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี และวัคซีนโรคไข้สมองอักเสบเจอี
วิธีดูแลเมื่อพบว่า ‘ผมร่วงหลังฉีดวัคซีน’
หากพบว่ามีเส้นผมหลุดร่วงมากกว่าปกติหลังฉีดวัคซีน สามารถดูแลและป้องกันเบื้องต้นได้ดังนี้ค่ะ
- หลีกเลี่ยงการทำร้ายหนังศีรษะ งดการดัด ยืด ย้อม สีผม หรือใช้น้ำร้อนสระผม เพราะจะยิ่งซ้ำเติมให้รากผมอักเสบและหลุดร่วงง่ายขึ้น
- เติมวิตามินบำรุงรากผม เน้นรับประทานอาหารที่มีโปรตีนสูง ซิงค์ ไบโอติน และธาตุเหล็ก เพื่อส่งสารอาหารไปซ่อมแซมเซลล์ต่อมผม
- จัดการความเครียด ยิ่งเครียดจะยิ่งกระตุ้นให้ผมร่วงหนักขึ้น ควรพักผ่อนให้เพียงพอวันละ 7-8 ชั่วโมงค่ะ
นอกจากวัคซีน ความเครียด อาการป่วยก็ทำให้ผมร่วงได้
รวมถึงปัจจัยอื่นๆ ก็อาจมีความสัมพันธ์และเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคผมร่วงเป็นหย่อมด้วยเช่นกัน เช่น ปัจจัยทางกรรมพันธุ์ อย่างความเครียด ความเจ็บป่วยไม่ว่าจะจากภาวะการเจ็บป่วยทางร่างกายหรือจิตใจ เป็นโรคภูมิแพ้ โรคไทรอยด์ โรคลูปัส หรือผู้ที่มีภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็ก รวมถึงผู้มีภาวะการขาดวิตามินดีอีกด้วย

ซึ่งตัวเลขของผู้ที่มีภาวะผมร่วงเป็นหย่อมหลังเข้ารับการฉีดวัคซีนนั้นก็มีจำนวนสูงขึ้นเรื่อยๆ แสดงให้เห็นว่าภาวะผมร่วงสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนเลยค่ะ เนื่องจากร่างกายที่ได้รับวัคซีนโควิด-19 เข้าไปนั้น จะทำให้เกิดการกระตุ้นและการสร้างภูมิคุ้มกันร่างกายด้วยตนเองขึ้นมา จนอาจทำให้เกิดปฏิกิริยาการอักเสบที่บริเวณต่อมผมและรากผมได้ จนทำให้เกิดภาวะผมร่วง ซึ่งสำหรับคนที่มีอาการผมร่วงเพียงเล็กน้อย อาการผมร่วงจะหายไปเองตามธรรมชาติ
สรุป อาการผมร่งหลังฉีดวัคซีนโควิด
ภาวะผมร่วงหลังฉีดวัคซีนโควิด-19 เป็นเพียงปฏิกิริยาข้างเคียงชั่วคราวจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย แม้ดูน่าตกใจแต่ส่วนใหญ่สามารถหายและมีผมใหม่ขึ้นเองได้เมื่อเวลาผ่านไปค่ะ การดูแลตัวเองด้วยการทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดความเครียด และพักผ่อนให้เพียงพอ จะช่วยเร่งให้รากผมฟื้นตัวได้เร็วยิ่งขึ้นค่ะ
สำหรับใครที่กังวลเกี่ยวกับปัญหาผมร่วง ศีระล้าน และต้องการแก้ปัญหาด้วยการปลูกผม สามารถติดต่อเข้ามาปรึกษาและวางแผนทำหัตถการกับคุณหมอแพตตี้ที่ Hairtran Clinic ได้เลยค่ะ ปรึกษาฟรี ปลูกผมไม่ขึ้น ปลูกใหม่ให้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รวมคำถามที่น่ารู้เกี่ยวกับอาการผมร่วงหลังจากฉีดวัคซีนโควิด
กี่วันหลังฉีดวัคซีน ผมถึงจะเริ่มร่วง?
ตอบ โดยปกติภาวะผมร่วงไม่ได้เกิดขึ้นทันทีในวันที่ฉีดวัคซีนค่ะ แต่จะเริ่มสังเกตเห็นการหลุดร่วงรุนแรงหลังจากรับวัคซีนไปแล้วประมาณ 1-3 เดือน เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่ระบบภูมิคุ้มกันกระตุ้นให้รากผมเปลี่ยนเข้าสู่ระยะพักตัว (Telogen Phase) พร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย ทำให้เส้นผมค่อยๆ ทยอยหลุดร่วงออกมาพร้อมกันในปริมาณมากกว่าปกตินั่นเองค่ะ
ผมร่วงหลังฉีดวัคซีน นานแค่ไหนถึงจะหยุดร่วง?
ตอบ โดยทั่วไปผมจะร่วงหนักอยู่ประมาณ 2–3 เดือนแรกหลังฉีดวัคซีนค่ะ หลังจากนั้นอาการหลุดร่วงจะค่อยๆ ลดลง และเส้นผมใหม่จะเริ่มงอกกลับขึ้นมาจนเห็นความหนาแน่นชัดเจนภายใน 6–9 เดือนค่ะ
ผมร่วงไม่ยอมหยุด บางจนเห็นหนังศีรษะ ควรทำอย่างไร?
ตอบ หากผมร่วงนานเกิน 6 เดือนขึ้นไป หรือเริ่มมองเห็นหนังศีรษะชัดเจน อาจเกิดจากปัจจัยกรรมพันธุ์ที่ถูกวัคซีนหรือความเครียดกระตุ้นขึ้นมาค่ะ แนะนำให้เข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจวิเคราะห์รากผม และเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสม เช่น การทำทรีตเมนต์กระตุ้นรากผม หรือการปลูกผม FUE ค่ะ
ทานยารักษาผมร่วงอยู่ ต้องหยุดยาก่อนไปฉีดวัคซีนไหม?
ตอบ ม่จำเป็นต้องหยุดยาหรือวิตามินบำรุงผมค่ะ สามารถรับประทานยาต่อเนื่องได้ตามปกติ เนื่องจากตัวยาบำรุงผมไม่ได้มีฤทธิ์กดภูมิคุ้มกันและไม่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของวัคซีนโควิด-19 ค่ะ